أحكام ، و الأحوط الأولى في غير القرشيّة الجمع بين تروك الحائض و أفعال المستحاضة فيما بين الخمسين و الستّين فيما إذا كان الدم بحيث لو رأته قبل الخمسين لحكم بكونه حيضا ، كالذي تراه أيّام عادتها ، و أمّا سنّ اليأس الموجب لسقوط عدّة الطلاق : بعد انقطاع الدم ، و عدم رجاء عوده ؛ لكبر سنّ المرأة » . « 1 » هر خونى كه دختربچه ببيند . . . خون حيض نمىباشد و همچنين خونى كه زن پس از رسيدن به شصت‌سالگى مىبيند احكام حيض بر آن بار نمىشود و احتياط آن است كه غير قرشى در ميان پنجاه تا شصت‌سالگى ميان تروك حائض و افعال مستحاضه جمع كند در هنگامى كه خون به شكلى باشد كه اگر پيش از سن پنجاه سالگى مىديد حكم به حيض بودنش مىكرد مانند اينكه در هنگام عادتش باشد . اما سنّ يائسگى كه موجب عدهء طلاق مىشود پس از قطع شدن كامل خون و اميد نداشتن به برگشت آن به‌خاطر زيادى سن زن است . و در جلد سوم منهاج مىگويد : « يائسه عده بر او واجب نيست اگرچه نزديكى كرده باشد و يأس محقق مىشود پس از قطع شدن خون حيض و اميد نداشتن به بازگشت آن . . . يا رسيدن به پنجاه سال قمرى . يك‌سان است كه قرشى باشد يا غير قرشى » . « 2 » كه نشان‌دهندهء اين است كه ايشان در اين حكم ترديد داشته‌اند ؛ زيرا در بسيارى از زنان ، خون حيض در پنجاه‌سالگى قطع نمىشود و اصولا سن ، ملاك قطع شدن خون نمىباشد و عوامل ديگرى دخيل است همان گونه كه در گذشته اشاره شد . و جالب توجه است كه در فقه السنة هيچ سنى را براى يأس در نظر نگرفته‌اند : « و قد يمتدّ إلى آخر العمر ، و لم يأت دليل على أنّ له غاية ينتهي إليها ، فمتى رأت العجوز المسنّة الدم ، فهو حيض » . « 3 » گاهى حيض تا پايان عمر ادامه پيدا مىكند و دليلى

--> ( 1 ) . آية اللّه سيستانى ، منهاج الصالحين ، ج 3 ، ص 74 . ( 2 ) . همان ، ص 166 . ( 3 ) . شيخ سيد سابق ، فقه السنه ، ج 1 ، ص 82 .